BAŞKA BİR AÇIDAN GIYBET

Gıybet sözlükte, “bir kimsenin aleyhindeki incitici, küçültücü söz ve davranışları ifade eden ahlâk terimi” olarak geçer.* Allah indinde zinadan sonra büyük günahlardan biri olan gıybet; herkes tarafında haramlığı bilinirken, yine herkes tarafından en çok işlenen günah olma özelliğini de bünyesinde barındırır. bir insana, bir ortamda içki dolu bardağı içiremezsiniz fakat aynı ortamda birisinin gıybetini yapmamak konusunda aynı derece de hassasiyet göstermez.

Bir insanın aleyhinde onun duyduğu zaman incineceği her söz gıybetin içerisine girer. İnsanların “ne var ki, olanı söylüyorum” savunması zaten birçok söz sahibi tarafında ” zaten olanı söyleyince gıybet oluyor, diğer türlü iftira oluyor” uyarısı motto olmuştur. Bu nedenle öncelik olarak hepimiz gıybet ettiğimizi kabullenmemiz gerekmektedir. Gıybetin haram oluşu üzerine ayet ve hadisler hepimizce malum, bunlar google’ a yazdığınız zaman hemen ulaşabileceğiniz bilgilerdir. Üzerinde durmak istediğim şey gıybetin psikolojik yanı.

Psikolog Merve Çınar hoca  geçtiğimiz yıl katılmış olduğum, “Neden gıybet ederiz” konusu üzerine yaptığı seminerde gıybet etmeyi azaltmanın ilk ve en önemli kısmı kabullenmektir kabul ettikten sonra ancak nasıl azaltılabileceği üzerinde durmak gerekir, diyerek gıybetin büyük kısmının imani bir olgu olmakla beraber psikolojik tabanlı olduğunu genişlemesine ele almıştı. Hucurat süresinde ki ayete baktığımız da  kardeşinin etini yemek tiksinç bir şeydir diyerek, İnsanın tiksindiği şeyden uzak durmanın, psikolojik bir bağlantısı olduğunu ortaya koyan muazzam bir ayettir.

Bir kişinin olumsuz tutum ve davranışlarını birisinden dinlediğinizde o kişi hakkındaki algınız yerle bir olmaktadır. İsterse bu kişi alim, abid, fazilet sahibi bir kişi olsun. Otomatikman o kişiden duyulacak hayır olan söz, uyarı, davranışların örnekliği azalıp, ona karşı bakışınız kusur arama, tökezlemesini bekleme haline dönüşeceği için Rabbimiz gıybet edilen ortamda bulunmamızı yasaklamıştır.

İnsan içerisinde iyiliği ve kötülüğü barındıran bir varlıktır. Kendisinde iyilikler ve kötülükler sadır olduğu gibi, bir şeye baktığında onun iyi ve kötü yanlarını görebilecek istidatı vardır. Peygamberimiz ve ashabı yolda giderken bir köpek ölüsüne rastladıklarında, ashab köpekten için “kötü koktuğunu” ifade ederken Peygamberimiz “ne güzel dişleri var” diyerek kendisinde bulunan ahsen-i takvim özelliğini ortaya koymuştur. Kişinin etkileşim halinde olduğu insanların kusurlarını görmesi onun ahlaken olmamışlığının en önemli belirtisidir.

Bu noktada kimin ve neyin gıybetini yaptığımızı fark etmemiz bizim kendimizle ilgili bir çok şifreyi bulmamızı kolaylaştıran bir unsurdur. İnsanları hor ve hakir mi görüyoruz, hased ve hiyanet silahını mı yöneltiyoruz, yapmak istediğimiz fakat yapamadığımız bir şeyi mi konuşuyoruz, yapma imkanımız olduğu halde şartlar, iman, utanma vb. unsurlarla yapmadığın, yapamadığın bir şeyi mi konuşuyoruz? Bu soruları kendimize yönelttiğimiz de cevapların içimizde saklı olduğunu göreceğiz.

Karantina günlerinde insanlarla görüşemiyor olmamız, artık bu günahı yapmadığımız anlamına gelmiyor ne yazık ki! Artık sosyal medya üzerinden kişilerin fotoğraflarını DM’den birbirimize göndererek daha detaylısını yapar olduk. Eskiden insanlar görüştükleri veya mahalleden geçen insanların gıybetini yaparmış artık biz hiç görmediğimiz ama sosyal medyada paylaşım yapan insanların da günahını üstlenerek bunu bir üst perdeye taşıdık.

Gıybet konusunda, insanlara vaaz vermekten uzak durmak gerekir. Konuşmanın tam ortasında gıybetin zararlarından bahsetmemiz, insanları yargılamamız hayra değil şerre sebebiyet verecektir. Öncelik kendi farkındalığımızı artırmakta olmalı eğer bu noktada ki kuvve-i maneviyemizi sağlamlaştırabilirsek; hem gıybet etmeyi azaltmış oluruz hem de diğer insanların değil gıybet etmek bunu kalplerinden bile geçirmekten imtina edecak bir halde olmalarını sağlamış oluruz. Halimiz Allah’ı hatırlatmıyorsa, sözlerimizin hatırlatması yalnızca bir nebze etkili olacaktır.

Büşra Biçgel

BAŞKA BİR AÇIDAN GIYBET” için bir yorum

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s